Zofia Żukowska
GALERIA Często pytają mnie, czy oswoiłam się już z mówieniem o Holocauście. O tym, przez co przeszłam. O gettach, o obozie, o złych Polakach, których spotkałam, i o okrucieństwie Niemców. O wszystkich okropieństwach Zagłady. To oczywiście nie są łatwe rozmowy. To nie są łatwe wspomnienia. Do niektórych rzeczy jednak mogę powracać łatwiej, a niektóre chciałabym […]
Jadwiga (Klara Gross)
GALERIA Rozmowa z Jadwigą, Warszawa Całe życie czułam się sama. I gorsza od innych. To uczucie nadal we mnie tkwi, choć potrafię już je zracjonalizować. Ale takie rzeczy zostają. Nie da się ich po prostu wyrzucić. Te fotografie rodzinne, które pani widzi, to są całe lata zbierania. Skrawek po skrawku. Najpierw nie miałam nic […]
Halina Gur
FILM [Tekst jest transkryptem nagrania wideo, zawiera wyjaśnienia pochodzące od redaktora] Małgorzata Brama: Poproszę, aby pani się przedstawiła. Halina Anita z domu Lautenberg, po mężu Gur. Pani się urodziła w 34. roku przed wojną. Jak pani pamięta swoje dzieciństwo, czym zajmowali się rodzice? Mój ojciec był właścicielem fabryki skór „Korona” w Radomiu. Matka była… Jak […]
Bronisława Stępniewska
FILM [Tekst jest transkryptem nagrania wideo, zawiera wyjaśnienia pochodzące od redaktora] Małgorzata Brama: Mogłaby się pani przedstawić? Bronisława Stępniewska, urodzona ósmego czerwca tysiąc dziewięćset trzydziestego pierwszego roku. Gdzie? Załuczy Śniatyn (zapis fonetyczny; chodzi zapewne o Załucze-Śniatyn, obecnie Ukraina), to była granica polsko-rumuńska. A ma pani jakieś wspomnienia z okresu przedwojennego? Czy pani tam mieszkała? Tam właśnie […]
Jerzy Olszewicki
Przeżyłem getto warszawskie, od chwili jego utworzenia do dnia 17 marca 1943 r., to jest do dnia, w którym opuściłem getto a raczej to co z niego zostało. Wtedy to zaczął się inny etap mojej walki o przeżycie – ukrywanie się. Początkowo, ukrywałem się przy pomocy różnych osób, później na własną rękę, własnym staraniem, własnym […]
Teresa Wieczorek (2)
[Publikujemy dwa wspomnienia Teresy Wieczorek. Drugie można przeczytać wybierając „Teresa Wieczorek (1)” w zakładce „wszystkie osoby”] Zdecydowałam się napisać o poszukiwaniu swojej tożsamości dopiero teraz. Wcześniej sądziłam, że ktoś z mojej rodziny przeżył i moja relacja będzie zupełnie inna. Zdjęcie jest stare, zniszczone, ma postrzępione brzegi, dwie dziewczynki stoją przed płotem, starsza w ciemnej sukience, […]
Chanan Werebejczyk
W czasach ghetta i obozów koncentracyjnych, bywało bardzo ciężko, tak źle, że nawet nam samym, którzy byliśmy tam, trudno było uwierzyć, że to co przeżywamy jest rzeczywistością. Ludzie wtedy mówili: „Jeśli pozostaniemy przy życiu opowiemy o wszystkim, całą prawdę, żeby świat wiedział”. Sądziliśmy, że świat nie wie co się u nas dzieje i dlatego nie […]
Tadeusz Weinberg
Urodziłem się 4 lutego 1928 roku w Warszawie w rodzinie lekarza. Rodzice i rodzeństwo, siostra i brat mieszkali w Warszawie, natomiast ja wychowałem się w majątku dziadków w Rudzie koło Mławy. Dopiero w roku 1938, z początkiem roku szkolnego zamieszkałem z rodzicami w Warszawie. Wojna zastała nas w Rudzie, gdzie przebywaliśmy co roku na wakacjach. Już […]
Emanuel Tanay
„Będziesz się teraz nazywał Jan Wójcik” – powiedział ojciec, wręczając mi chrześcijańską metrykę urodzenia. Matka wyjaśniła, że mam znaleźć sposób ucieczki z getta w Miechowie i dostać się do mieszkania pani Terleckiej w Rynku. „Wiesz, jak to zrobić” – powiedziała ze słabym uśmiechem, w którym było trochę wyrzutu, a trochę pochwały. Wymykałem się często z […]
Tomasz Prot (2)
[Publikujemy dwa wspomnienia Tomasza Prota. Drugie można przeczytać wybierając „Tomasz Prot (1)” w zakładce „WSPOMNIENIA SPISANE”] Filmowe wspomnienie Tomasza Prota jest dostępne na stronie USC Shoah Foundation, kliknij żeby zobaczyć. Pragnę na własnym przykładzie zilustrować rolę Rady Głównej Opiekuńczej w ratowaniu żydowskich dzieci w czasie Zagłady i przypomnieć, że ta instytucja miała znaczący udział w […]